Pomoc pieniężna z pomocy społecznej

Pomoc pieniężna z pomocy społecznej to świadczenia finansowe przyznawane osobom lub rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej lub materialnej, które nie są  w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb.

Podstawą prawną jest przede wszystkim ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Pomoc jest udzielana przez właściwy ośrodek pomocy społecznej (OPS/MOPS) po przeprowadzeniu postępowania, w którym ocenia się sytuację osoby lub rodziny, w szczególności jej dochody, sytuację rodzinną, zdrowotną i mieszkaniową.

Pomoc pieniężna może mieć różną formę, zależnie od sytuacji osoby ubiegającej się  o wsparcie. Najczęściej są to:

• zasiłek stały– przeznaczony dla osób, które z powodu określonej sytuacji, w szczególności niezdolności do pracy, spełniają warunki ustawowe;

1. Komu przysługuje zasiłek stały?
   
   Zasiłek stały jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej. Może go otrzymać osoba, która:
   • ma ukończone 18 lat,
   • jest całkowicie niezdolna do pracyalbo niezdolna do pracy z powodu wieku,
   • spełnia odpowiednie kryterium dochodowe. 

   Za osobę niezdolną do pracy z powodu wieku uznaje się obecnie kobietę po ukończeniu 60 lat albo mężczyznę po ukończeniu 65 lat. 

   Kryterium dochodowe

   Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują następujące kryteria:

   • 1010 zł miesięcznie– dla osoby samotnie gospodarującej,
   • 823 zł miesięcznie na osobę– dla osoby pozostającej w rodzinie. 

   Jeżeli mieszkasz z rodziną i dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi mniej niż 823 zł, możesz spełniać dochodowe kryterium do zasiłku stałego. Trzeba jednak spełniać również pozostałe warunki.

   W przypadku osoby samotnie gospodarującej wysokość zasiłku oblicza się jako różnicę między 130% kryterium dochodowego a jej dochodem, przy czym świadczenie nie może przekroczyć 1 229 zł miesięcznie. Minimalna kwota zasiłku stałego wynosi 100 zł miesięcznie.

   Objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym

   Osoba pobierająca zasiłek stały może zostać objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, jeżeli nie posiada innego tytułu do tego ubezpieczenia. W praktyce oznacza to, że osoba pobierająca zasiłek stały, która nie jest ubezpieczona z innego tytułu, może uzyskać prawo do ubezpieczenia zdrowotnego, dzięki czemu może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

2. Komu przysługuje zasiłek okresowy?

   • zasiłek okresowy– przyznawany na określony czas, np. w związku z bezrobociem, chorobą, niepełnosprawnością lub inną trudną sytuacją;

   Zasiłek okresowy to świadczenie pieniężne z pomocy społecznej, które ma pomóc osobie lub rodzinie znajdującej się czasowo w trudnej sytuacji finansowej. Podstawą prawną jest art. 38 ustawy o pomocy społecznej. 

   Może być przyznany w szczególności z powodu:

   • bezrobocia,
   • długotrwałej choroby,
   • niepełnosprawności,
   • trudności związanych z możliwością uzyskania lub utrzymania świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. 

   Kto może otrzymać?

   Zasiłek okresowy może otrzymać:

   • osoba samotnie gospodarująca, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego,
   • rodzina, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. 

   Obecnie kryterium wynosi 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 823 zł na osobę w rodzinie. 

    

3. Komu przysługuje zasiłek celowy?

   • zasiłek celowy– przyznawany na zaspokojenie konkretnej, niezbędnej potrzeby, np. zakup żywności, leków, opału, odzieży lub pokrycie określonych wydatków;

   Zasiłek celowy to świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przeznaczone na zaspokojenie konkretnej, niezbędnej potrzeby życiowej. Jego podstawą prawną jest przede wszystkim art. 39 ustawy o pomocy społecznej. 

   Może być przyznany między innymi na:

   • zakup żywności,
   • zakup lekówi pokrycie kosztów leczenia,
   • zakup środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
   • zakup wyrobów medycznych,
   • ogrzewanie, w tym zakup opału,
   • zakup odzieży,
   • zakup niezbędnych przedmiotów użytku domowego,
   • wykonanie drobnych remontów i napraw w mieszkaniu,
   • pokrycie kosztów pogrzebu. 

   Zasiłek celowy może być również przyznany osobie bezdomnej lub innej osobie, która nie ma dochodu i nie może uzyskać świadczeń zdrowotnych na podstawie przepisów o publicznej opiece zdrowotnej — wtedy może służyć pokryciu kosztów świadczeń zdrowotnych. 

   Dochód

   Co do zasady przy przyznawaniu pomocy z pomocy społecznej bierze się pod uwagę kryterium dochodowe. Obecnie wynosi ono 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 823 zł na osobę w rodzinie.

    

4. Komu przysługuje zasiłek specjalny celowy?

   • specjalny zasiłek celowy– może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach również osobie lub rodzinie, której dochód przekracza ustawowe kryterium.

   Przy przyznawaniu świadczenia bierze się pod uwagę m.in. dochód osoby lub rodziny oraz ustawowe kryteria dochodowe, a także występowanie okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

   Specjalny zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, które może zostać przyznane w szczególnie uzasadnionym przypadku osobie lub rodzinie, której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Podstawą prawną jest art. 41 ustawy o pomocy społecznej. 

   Jest to więc szczególna forma zasiłku celowego. Zasadniczo zwykły zasiłek celowy jest związany ze spełnieniem kryterium dochodowego, natomiast przy specjalnym zasiłku celowym przekroczenie tego kryterium nie wyklucza automatycznie przyznania pomocy.

   Na co może być przyznany?

   Może służyć zaspokojeniu konkretnej, niezbędnej potrzeby życiowej, podobnie jak zwykły zasiłek celowy. W praktyce może chodzić np. o:

   • zakup leków,
   • żywność,
   • opał lub ogrzewanie,
   • odzież,
   • niezbędne wyposażenie gospodarstwa domowego,
   • koszty leczenia,
   • inne niezbędne wydatki wynikające z trudnej sytuacji życiowej.

Świadczenia niepieniężne w pomocy społecznej to formy pomocy, które nie polegają na wypłacie pieniędzy, lecz na zapewnieniu osobie lub rodzinie konkretnego wsparcia, usług albo świadczeń rzeczowych.

Do najważniejszych świadczeń niepieniężnych należą m.in.:

• praca socjalna– pomoc w rozwiązywaniu problemów życiowych, rodzinnych i społecznych;

Praca socjalna jest jednym ze świadczeń niepieniężnych pomocy społecznej. Polega na działalności zawodowej pracownika socjalnego, której celem jest pomaganie osobom i rodzinom w zwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych oraz wzmacnianiu ich samodzielności i aktywności społecznej.

Na czym polega praca socjalna?

Pracownik socjalny może m.in.:

• rozpoznawać problemy i potrzeby osoby lub rodziny;
• udzielać informacji o przysługujących prawach i możliwościach uzyskania pomocy;
• pomagać w załatwianiu spraw urzędowych;
• wspierać osobę w rozwiązywaniu problemów rodzinnych, mieszkaniowych czy zawodowych;
• motywować do podjęcia leczenia, terapii, pracy lub innych działań prowadzących do usamodzielnienia;
• współpracować z innymi instytucjami, np. szkołą, sądem, policją, placówkami ochrony zdrowia czy urzędem pracy;
• podejmować działania na rzecz poprawy sytuacji rodziny i jej funkcjonowania w środowisku.

Ważne: praca socjalna może być świadczona niezależnie od dochodu osoby lub rodziny. Oznacza to, że nie trzeba spełniać kryterium dochodowego, aby korzystać z tego rodzaju pomocy.

• prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych– w przypadkach określonych w przepisach;

Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługuje osobom nieubezpieczonym, które spełniają kryterium dochodowe i mieszkają w Polsce, na podstawie decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

• sprawienie pogrzebu;

Sprawienie pogrzebu jest zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązkowym. Wynika to z art. 17 ust. 1 pkt 15 ustawy o pomocy społecznej. Obejmuje również osoby bezdomne. Jest to świadczenie niepieniężne z pomocy społecznej. Nie polega więc na wypłacie pieniędzy rodzinie, lecz na zorganizowaniu i sfinansowaniu pochówku w zakresie określonym przez gminę. Pogrzeb organizuje gmina, co do zasady za pośrednictwem MOPS. Szczegółowy sposób realizacji ustala gmina, najczęściej w uchwale rady gminy. Pogrzeb powinien odbyć się zgodnie z wyznaniem zmarłego.
Tak stanowi art. 44 ustawy o pomocy społecznej. Sprawienie pogrzebu dotyczy w szczególności sytuacji, gdy nie ma osoby lub rodziny, która może zapewnić pochówek. Ośrodek Pomocy Społecznej ustala m.in. sytuację rodzinną, majątkową zmarłego oraz możliwość zorganizowania pogrzebu przez osoby zobowiązane. Gmina nie zawsze ostatecznie ponosi koszt pogrzebu. Jeżeli gmina pokryła koszty pogrzebu, ustawa przewiduje możliwość ich zwrotu z masy spadkowej, jeżeli po zmarłym nie przysługuje zasiłek pogrzebowy. Wynika to z art. 96 ust. 3 ustawy. 

Zakres pogrzebu powinien odpowiadać zasadom ustalonym przez daną gminę. Gmina może określić m.in. sposób organizacji i zakres usług, które obejmuje sprawienie pogrzebu.

• Schronienie

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, jeżeli jest tego pozbawiona. Udzielenie schronienia następuje poprzez przyznanie schronienia w schronisku dla osób bezdomnych albo w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi na podstawie wydanej decyzji.

Zgodnie z art. 6 pkt. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej:

Osoba bezdomna to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Właściwość miejscową gminy zgodnie z art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Jeżeli osoba w kryzysie bezdomności zgłaszająca się do naszego Ośrodka była zameldowana na stałe w Lublińcu – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Lublińcu podejmuje procedurę objęcia jej wymaganym wsparciem. W przypadku osoby posiadającej ostatnie miejsce zameldowania w innej gminie, udzielana jest informacja o konieczności wnioskowania o tę formę pomocy we właściwym ośrodku pomocy społecznej.

W sytuacjach szczególnie uzasadnionych oraz w sprawach niecierpiących zwłoki (np. ryzyko zamarznięcia zimą), obowiązek udzielenia schronienia przejmuje gmina miejsca aktualnego pobytu osoby bezdomnej. Gmina ta udziela natychmiastowej pomocy, a następnie rozlicza koszty z gminą właściwą ze względu na ostatnie zameldowanie

Warunkiem przyznania pomocy w postaci schronienia jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z osobą bezdomną i podpisanie kontraktu socjalnego.

Schronisko dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym całodobowe, tymczasowe schronienie z całodziennym wyżywieniem, zapewnieniem odzieży, niezbędnych warunków socjalnych oraz usługi ukierunkowane na wzmacnianie aktywności społecznej, wyjście  
z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.

W schronisku dla osób bezdomnych mogą przebywać osoby bezdomne skierowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Lublińcu zdolne do samoobsługi, których stan zdrowia nie zagraża zdrowiu i życiu innych osób przebywających w placówce. W schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi mogą przebywać osoby bezdomne skierowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Lublińcu, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych.

W schronisku nie mogą przebywać osoby będące pod wpływem alkoholu lub pod wpływem substancji psychoaktywnych.

Udzielenie schronienia następuje poprzez wydanie decyzji kierującej do schroniska dla osób bezdomnych. Schronisko  zapewnia osobom bezdomnym  całodobowe, tymczasowe  schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmocnienie aktywności społecznej, wyjście z  bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.

Pobyt w ośrodku wsparcia – schronisku dla osób bezdomnych jest odpłatny. Jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego określonego w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, opłata nie może być wyższa niż:

• 30% dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie osoby skierowanej do schroniska dla osób bezdomnych,
• 50% dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie osoby skierowanej do schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi.

Wysokość odpłatności jest ustalana zgodnie z  uchwałą nr 263/XXIV/2020 Rady Miejskiej
w Lublińcu z dnia 30 lipca 2020r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych.

Wymagane dokumenty

• wniosek o udzielenie schronienia,
• dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość wnioskodawcy – do wglądu;
• zaświadczenie o wysokości dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku,
• oświadczenie o uzyskaniu (lub braku) jednorazowego dochodu w ciągu 12 miesięcy/wysokości  uzyskanego jednorazowego dochodu należnego za dany okres,
• oświadczenie o stanie majątkowym,
• w razie konieczności inne dokumenty potwierdzające sytuację strony.

Osoby bezdomne z terenu Lublińca kierowane są do schroniska dla osób bezdomnych,
z którymi tutejszy Ośrodek zawarł umowę na świadczenie tego typu usług.

Sprawy załatwiane są przez  pracowników Działu Pomocy Środowiskowej, pokój nr 2, 3
i 5 na parterze budynku Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, tel.  34 356 20 05.

• posiłek

Informacja o realizacji programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Lublińcu realizuje wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028, dofinansowany z budżetu państwa w formie dotacji celowej.

Celem programu jest zapewnienie wsparcia osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej poprzez pomoc w formie:

• posiłków,
• zasiłków celowych na zakup żywności,
• świadczeń rzeczowych w postaci produktów żywnościowych

Pomoc skierowana jest w szczególności do:

• dzieci i młodzieży do czasu ukończenia szkoły ponadpodstawowej,
• osób starszych, chorych, niepełnosprawnych i samotnych
• osób i rodzin spełniających kryteria dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej (do 200% kryterium tj. 2 020,00 zł – w przypadku osoby samotnie gospodarującej,1 646 zł – w przypadku osoby w rodzinie)

W celu uzyskania pomocy należy złożyć wniosek w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Lublińcu. Przyznanie świadczenia następuje w drodze decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu przez pracownika socjalnego Ośrodka wywiadu środowiskowego.

Szczegółowe informacje oraz treść uchwał dostępne są w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta Lubliniec.

• przeciwdziałanie przemocy domowej – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej prowadzi szereg działań, które mają na celu pomoc osobom wobec, których stosowana jest przemoc domowa. W ośrodku działa Zespół Interdyscyplinarny, w którego skład wchodzą przedstawiciele jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, Policji, oświaty, ochrony zdrowia, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Sądu Rejonowego oraz organizacji pozarządowych.